<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>カイ二乗検定 &#8211; いちばんやさしい、医療統計</title>
	<atom:link href="https://best-biostatistics.com/tag/%E3%82%AB%E3%82%A4%E4%BA%8C%E4%B9%97%E6%A4%9C%E5%AE%9A/feed" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://best-biostatistics.com</link>
	<description>数式にとらわれない、イメージとしての統計！</description>
	<lastBuildDate>Mon, 06 Oct 2025 00:09:52 +0000</lastBuildDate>
	<language>ja</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.4</generator>

<image>
	<url>https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2024/04/cropped-Data-Seed-Inc.-logo-I-32x32.png</url>
	<title>カイ二乗検定 &#8211; いちばんやさしい、医療統計</title>
	<link>https://best-biostatistics.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
<atom:link rel="hub" href="https://pubsubhubbub.appspot.com"/>
<atom:link rel="hub" href="https://pubsubhubbub.superfeedr.com"/>
<atom:link rel="hub" href="https://websubhub.com/hub"/>
<atom:link rel="self" href="https://best-biostatistics.com/tag/%E3%82%AB%E3%82%A4%E4%BA%8C%E4%B9%97%E6%A4%9C%E5%AE%9A/feed"/>
	<item>
		<title>カイ二乗検定とは？わかりやすく例を用いて分割表からp値の計算式も簡単に解説！</title>
		<link>https://best-biostatistics.com/contingency/chi-square.html</link>
					<comments>https://best-biostatistics.com/contingency/chi-square.html#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[beat1115]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 06 Oct 2025 00:00:45 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[分かりやすい分割表]]></category>
		<category><![CDATA[カイ二乗検定]]></category>
		<category><![CDATA[分割表]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://best-biostatistics.com/wp/2018/02/16/chi-square/</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2018-10-13-18.00.33-1024x666.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>カテゴリデータの解析では必須の分割表。分割表について分かりやすく解説しています。
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2018-10-13-18.00.33-1024x666.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<p><a href="https://best-biostatistics.com/contingency/contingency-kiso.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">分割表の解析</a>で出てくる検定は2つです。</p>



<p>それは、<span style="color: #ff0000;">「カイ二乗検定」</span>と<span style="color: #ff0000;">「フィッシャーの直接確率検定」</span>です。</p>



<p>（<a href="https://best-biostatistics.com/review/sub.html">層別解析</a>である<a href="https://best-biostatistics.com/hypo_test/cmh-test.html">CMH検定</a>もありますが、CMH検定は一旦置いておきます。。）</p>







<p>この記事では、そのうちのカイ二乗検定についてわかりやすく解説していきます！</p>



<p>「カイ二乗検定とは何？」から始まり、分割表からp値の計算式まで解説します！</p>



<p>計算式についても、「カイ二乗検定が何をやっているか？」がわかれば、簡単に理解できるようになります。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>ぜひこの記事で「カイ二乗検定」についてマスターしましょう！</p>



<p>＞＞<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/fisher-exact.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">フィッシャーの直接確率検定についてはこちらで解説しています。</a></p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">カイ二乗検定とはどんな検定？t検定との違いは？</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter"><img decoding="async" width="640" height="427" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/11/a1da5ef0ce44877f9b66d512f4762577_s.jpg" alt="カイ二乗検定とはどんな検定？t検定との違いは？" class="wp-image-2487" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/11/a1da5ef0ce44877f9b66d512f4762577_s.jpg 640w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/11/a1da5ef0ce44877f9b66d512f4762577_s-300x200.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /></figure>
</div>


<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>カイ二乗検定は、統計学的検定の中でも最も有名な検定と言っていいですね。</p>



<p><strong><span class="marker">カイ二乗検定とt検定は、どの統計の本をみても必ず掲載されています。</span></strong></p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>ではカイ二乗検定と<a href="https://best-biostatistics.com/stat-test/t-test.html">t検定</a>は何が違うの？</p>



<p>と言われた時に、あなたは答えられますか？</p>



<p>一言でいうと、このような違いがあります。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<div class="concept-box1">
<p><strong>カイ二乗検定は、カテゴリカルデータを対象とした検定手法</strong></p>
<p><strong>t検定は、連続データを対象とした検定手法</strong></p>
</div>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>この違いが一番大きい違いです。</p>



<p>そのため、連続データに対してカイ二乗検定を実施することはできませんし、カテゴリカルデータ（<a href="https://best-biostatistics.com/biostat/data.html">質的データ</a>）に対してt検定を実施することもできません。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">カイ二乗検定とは、独立性の検定ともいわれている</h3>



<p>カイ二乗検定は、独立性の検定ともいわれています。</p>



<p>（独立って言われても意味わからない・・・）</p>



<p>と思いますよね。</p>



<p>私も初めは全く分かりませんでした。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>でも理解すると、文字通りのまんまだなー、と思えるでしょう。</p>



<p>独立を辞書で引くと、このような意味です。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<div class="boldBox">
<ol>
<li><strong><span style="font-size: 16px;">他のものから離れて別になっていること。「母屋から独立した離れ」</span></strong></li>
<li><strong><span style="font-size: 16px;">他からの束縛や支配を受けないで、自分の意志で行動すること。「独立の精神」「独立した一個の人間」</span></strong></li>
<li><strong><span style="font-size: 16px;">自分の力で生計を営むこと。また、自分で事業を営むこと。「親から独立して一家を構える」「独立して自分の店をもつ」</span></strong></li>
</ol>
</div>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>つまり「独立」を言い換えると、<span style="color: #ff0000;"><strong>「何かに依存していない」「何かに関連していない」</strong></span>ということです。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>じゃあ、今回のカイ二乗検定の場合、何に関連していない状態か。</p>



<p>答えは、<strong><span style="color: #ff0000;">「2つの変数間で関連していない」</span></strong>ということ。</p>



<p>言い換えると「2つの変数が独立している」ということ。</p>



<p>「2つの変数」とは、行方向（横方向）の変数と、列方向（縦方向）の変数の二つ、ということです。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">カイ二乗検定を例を用いてわかりやすく解説！</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter"><img decoding="async" width="640" height="350" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/f3ff2b38f21bcd8da977db80ed2a0e7e_s-e1577089044626.jpg" alt="カイ二乗検定を例を用いてわかりやすく解説！" class="wp-image-2531" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/f3ff2b38f21bcd8da977db80ed2a0e7e_s-e1577089044626.jpg 640w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/f3ff2b38f21bcd8da977db80ed2a0e7e_s-e1577089044626-300x164.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /></figure>
</div>


<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>では実際に、例を挙げてカイ二乗検定でやっていることを簡単にわかりやすく説明します。</p>



<p>例えば、こんな分割表があったとします。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><strong><span class="marker2">表１：薬剤群とコントロール群で治った人の数</span></strong><!-- ★テーブルタグここから★ --></p>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><tbody><tr><td></td><td>治った</td><td>治らなかった</td><td>合計</td></tr><tr><td>薬剤群</td><td>13</td><td>7</td><td>20</td></tr><tr><td>コントロール群</td><td>5</td><td>15</td><td>20</td></tr><tr><td>合計</td><td>18</td><td>22</td><td>40</td></tr></tbody></table></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><!-- ★テーブル用スタイルここまで★ --><!-- ★テーブルタグここまで★ --><br>薬剤群とコントロール群では1:1（20人：20人）に分けられた。</p>



<p>その結果、疾患が治った人と治らなかった人は、新薬群で13人と7人、コントロール群で5人と15人だった。</p>



<p>こんな結果の分割表ですね。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>このとき、この2×2の分割表は４つのカテゴリを持つことになります。</p>



<p>４つとは、以下の通りです。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<ol class="wp-block-list">
<li><strong>薬剤群で治った人のカテゴリ</strong></li>



<li><strong>薬剤群で治らなかった人のカテゴリ</strong></li>



<li><strong>コントロール群で治った人のカテゴリ</strong></li>



<li><strong>コントロール群で治らなかった人のカテゴリ</strong></li>
</ol>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">カイ二乗検定の例題：まずは期待度数の表を作る</h3>



<p>この時、ある表を作ってみます。</p>



<p>一番右の列と一番下の列の数値から、<span style="color: #ff0000;"><strong>4カテゴリで関連がなかった時の「期待度数」</strong></span>を算出した表です。</p>



<p>期待度数の算出は以下の通り。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>例えば薬剤群で治った人のカテゴリに関する期待度数。</p>



<p>これは、全40人のうち、20人が薬剤群です。</p>



<p>そして、全40人のうち、薬剤群かコントロール群かに関わらず、治ったのは全部で18人。</p>



<p>だから、<strong><span style="color: #ff0000;">40×20/40×18/40=9人</span><span style="color: #ff0000;">が、関連がなかったと仮定した時の、薬剤群で治った人の人数</span></strong>になります。</p>



<p>同様にしてほかのカテゴリの期待度数を計算すると、以下の分割表ができます。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><strong><span class="marker2">表２：表１を基にした期待度数</span></strong><!-- ★テーブルタグここから★ --></p>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><tbody><tr><td></td><td>治った</td><td>治らなかった</td><td>合計</td></tr><tr><td>薬剤群</td><td>9</td><td>11</td><td>20</td></tr><tr><td>コントロール群</td><td>9</td><td>11</td><td>20</td></tr><tr><td>合計</td><td>18</td><td>22</td><td>40</td></tr></tbody></table></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><!-- ★テーブル用スタイルここまで★ --><!-- ★テーブルタグここまで★ --><br>この表2が「2つの変数が独立だった時の分割表」になります。</p>



<p>つまり、カイ二乗検定がやっていることはこのように言い換えられます。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<div class="concept-box1">
<p><strong><span style="font-size: 20px;">カイ二乗検定とは、表１（観測されたデータでの分割表）と表２（独立である状態を想定した分割表）で、どれだけ違いがあるかを数値的に判断する</span></strong></p>
</div>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>ちなみにこのデータはP値が0.05を下回るので、独立ではない。</p>



<p>つまり、薬剤群かコントロール群かによって、治るか治らないかが違ってくる。</p>



<p>こんな結論になります。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">カイ二乗検定の例題：カイ二乗値の計算式は？</h3>



<p>ここから、カイ二乗値の計算式を解説します。</p>



<p>もし、カイ二乗検定の概要だけで知れればいい、ということであれば、ここから先は確認しなくてもOKです。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>カイ二乗値は、各カテゴリで、以下の計算式で求めた値を全て足し合わせたものです。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image"><img decoding="async" width="248" height="94" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2019-04-03-11.38.27.png" alt="カイ二乗検定の例題：カイ二乗値の計算式は？" class="wp-image-1294"/></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>つまり、先ほどのデータで表１と表２の差を計算していることになります。</p>



<p>この計算式をもとに各カテゴリで計算すると、以下のような表を作ることができます。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><tbody><tr><td></td><td>治った</td><td>治らなかった</td></tr><tr><td>薬剤群</td><td>1.78</td><td>1.45</td></tr><tr><td>コントロール群</td><td>1.78</td><td>1.45</td></tr></tbody></table></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>そしてカイ二乗値は、これら４つの値を全て足したもの。</p>



<p><strong><span style="color: #ff0000;">1.78+1.78+1.45+145=6.46</span></strong></p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>この6.46が、カイ二乗値になります。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">イェーツの連続性補正のカイ二乗値というものもある</h3>



<p>実はカイ二乗値には、上記で示したものの他に「イェーツの連続性補正」をしたカイ二乗値というのもあります。</p>



<p>イェーツさんによれば、<strong><span style="text-decoration: underline;">カイ二乗値とカイ二乗分布に小さなズレがあり、そのズレの影響で本来より有意差が出やすい結果になってしまうのではないか</span></strong>というわけです。</p>



<p>有意差が出やすいということは、<strong><a href="https://best-biostatistics.com/hypo_test/error.html">本来有意差がないのに有意差があるという間違った結果が出るリスク(第一種の過誤、αエラー)</a>が大きくなる</strong>ということ。</p>



<p>αエラーが大きくなっちゃダメですよね。。</p>



<p>なので、それを補正するのがイェーツの連続性補正。</p>



<p><a href="https://best-biostatistics.com/contingency/yates.html">イェーツの連続性補正については、こちらの記事をご参照くださいませ！</a></p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">カイ二乗検定でP値を算出するには、自由度を求めてカイ二乗分布表と見比べる</h2>



<p>カイ二乗値が算出できれば、あとはカイ二乗分布表と見比べるだけです。</p>



<p>見比べる際には「自由度」の知識が必要になりますので、<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/degree-freedom.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">自由度についても学んでおきましょう</a>。</p>



<p>自由度に関して結論だけ記載しておくと、m*nの分割表での自由度は(m-1)*(n-1)と計算されます。</p>



<p>つまり、2*2分割表であれば、(2-1)*(2-1)=1と計算できるのです。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>前述の通り、このデータをもとに出力されるP値は、0.05を下回ります。</p>



<p>そのため結論は“独立ではない”、つまり、薬剤群かコトロール群かによって、治るか治らないかが違ってくる、というような結論になります。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">カイ二乗検定を統計解析ソフトで実践したり動画で学ぶ</h2>



<p><a href="https://best-biostatistics.com/ezr/chisq-test.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">カイ二乗検定をEZRで実践する方法を、別記事で解説しています</a>。</p>



<p>EZRとは無料の統計ソフトであるRを、SPSSやJMPなどのようにマウス操作だけで解析を行うことができるソフトです。</p>



<p>EZRもRと同様に完全に無料であるため、統計解析を実施する誰もが実践できるソフトになっています。</p>



<p>2019年5月の時点で英文論文での引用回数が2400回を超えているとのことで、論文投稿するための解析ソフトとしても申し分ありません。</p>



<p>これを機に、EZRで統計解析を実施してみてはいかがでしょうか？</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>＞＞<a href="https://best-biostatistics.com/ezr/chisq-test.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">EZRでカイ二乗検定を実践する</a>。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>また、SPSSやJMPでのカイ二乗検定の解析の仕方を解説していますので、是非ご覧ください。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>＞＞<a href="https://best-biostatistics.com/spss/spss-chisq.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">SPSSでカイ二乗検定を実践する</a>。</p>



<p>＞＞<a href="https://best-biostatistics.com/jmp/jmp-chisq.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">JMPでカイ二乗検定を実践する</a>。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">カイ二乗検定に関してまとめ</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li><span style="font-size: 16px;">χ二乗検定は、独立性の検定ともいわれている。</span></li>



<li><span style="font-size: 16px;">χ二乗検定では、以下のことをやっている。</span></li>



<li><span style="font-size: 16px;">結果の分割表から、期待度数を算出した分割表を作成する。</span></li>



<li><span style="font-size: 16px;">この２つの分割表がどれだけ違うかを、数値的に示す。</span></li>
</ul>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>そして、Youtubeでもカイ二乗検定を解説しています。</p>



<p>この記事を見ながら動画視聴をするとかなり理解が促進しますので、是非ご利用ください。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio"><div class="wp-block-embed__wrapper">
<iframe title="【知らないと損する】それ、カイ二乗検定でいいの？カイ二乗検定の仕組みと限界を知る" width="500" height="281" src="https://www.youtube.com/embed/q0ikj51wcDU?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>
</div></figure>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://best-biostatistics.com/contingency/chi-square.html/feed</wfw:commentRss>
			<slash:comments>7</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>SPSSでカイ二乗検定！フィッシャーの正確確率検定との違いやP値の解釈も</title>
		<link>https://best-biostatistics.com/spss/spss-chisq.html</link>
					<comments>https://best-biostatistics.com/spss/spss-chisq.html#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[beat1115]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 09 Jul 2025 08:00:36 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[SPSSの使い方]]></category>
		<category><![CDATA[SPSS]]></category>
		<category><![CDATA[カイ二乗検定]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://best-biostatistics.com/?p=2270</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/統計のYoutubeアイキャッチ-8-1-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>この記事では統計ソフトSPSSを使ってカイ二乗検定の実施方法と分析結果の解釈を行います。 SPSSによるカイ二乗検定では分割表（クロス集計表）と呼ばれる表を基に考えていく検定方法となります。 それではSPSSでのカイ二乗 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/統計のYoutubeアイキャッチ-8-1-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<p>この記事では統計ソフトSPSSを使ってカイ二乗検定の実施方法と分析結果の解釈を行います。</p>



<p>SPSSによるカイ二乗検定では分割表（クロス集計表）と呼ばれる表を基に考えていく検定方法となります。</p>



<p>それではSPSSでのカイ二乗検定について具体例を基に考えていきましょう！</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">カイ二乗検定とは？</h2>



<p>例えば、「運動習慣の有無」と「性別」の関連を調べなければならないとします。</p>



<p>そこで、運動習慣のある人は男性に多いのではなかろうか?</p>



<p>とか、運動習慣のない人は女性に多いのではなかろうか?</p>



<p>という<strong><span class="marker">行と列の関連性を知りたいときに、<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/chi-square.html">カイ二乗検定（カイ二乗独立性の検定とも言います）を用います</a>。</span></strong></p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>この記事ではSPSSでのカイ二乗検定の実施方法について具体的に説明していきます。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">カイ二乗検定を実施するのに必要な知識：分割表（クロス集計表）</h3>



<figure class="wp-block-image"><img decoding="async" width="358" height="169" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/11/-e1573114311627.png" alt="" class="wp-image-2294"/></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>SPSSでカイ二乗検定を行うには上の表のような<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/contingency-kiso.html"><strong>分割表</strong>（<strong>クロス集計表</strong>）</a>を用います。</p>



<p>上の分割表は2行2列になっているので、「<strong><span class="marker">2×2分割表</span></strong>」と呼びます。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>上記の表の例では<span class="marker">男女合わせて40人（男性20名、女性20名）</span>を対象としています。</p>



<p>仮に、<span class="marker">性別と運動習慣の有無が全く関係ないとすれば、理論的に各セルは10人ずつ均等に該当するはず・・・</span>ですよね？</p>



<p>(よりわかりやすく言えば、女性—運動習慣あり10人、女性—運動習慣なし10人、男性—運動習慣あり10人、男性—運動習慣なし10人に均等に分かれるはずです。）</p>



<p>この<span class="marker">理論的に各セルが均等になるはずの「10人」という度数(人数)を</span><strong>期待度数</strong>と言います。</p>



<p>表に示される通り、<span class="marker">実際の人数（<strong>観察度数</strong></span>）は、女性-運動習慣ありが8人、女性一運動習慣なし12人、男性一運動習慣あり14人、男性一運動習慣なしが6人なので、</p>



<p>これらのうちどのセルの人数が統計的に期待度数よりも多い、または少ないということについて<strong>カイ二乗分布</strong>の値を利用して検定するのがカイ二乗検定になります。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">カイ二乗検定に適用できるデータの条件とは</h3>



<p>カイ二乗検定を用いることができるデータの条件は以下の通りです。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>名義尺度</strong>のデータであること。</li>



<li><strong>順序尺度</strong>のデータでも適用となる(ただし段階数が多くないとき)。</li>
</ul>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">SPSSでカイ二乗検定とフィッシャーの正確確率検定を実施する</h2>



<p>それではSPSSを使ってカイ二乗検定を行っていきましょう。</p>



<p>同時にフィッシャーの正確確率検定もできますので、一緒に解説しますね。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>まずは今回使用するデータを読み込みます。</p>



<p>今回のデータは、SPSSをインストールした際に付属しているサンプルデータを使います。</p>



<p>今回はサンプルデータのadl.savを使います。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="529" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/Applications_IBM_SPSS_Statistics_Resources_Samples_Japanese-1024x529.jpg" alt="" class="wp-image-8411" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/Applications_IBM_SPSS_Statistics_Resources_Samples_Japanese-1024x529.jpg 1024w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/Applications_IBM_SPSS_Statistics_Resources_Samples_Japanese-300x155.jpg 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/Applications_IBM_SPSS_Statistics_Resources_Samples_Japanese-768x397.jpg 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/Applications_IBM_SPSS_Statistics_Resources_Samples_Japanese.jpg 1029w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>adl.savは、脳卒中患者のリハビリ効果判定データです。</p>



<p>データを表示させた後、下図のように[<strong>分析</strong>]→[<strong>記述統計</strong>]→[<strong>クロス集計表</strong>]を選択するとウィンドウが表示されます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img decoding="async" width="1024" height="518" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.38.47-1024x518.jpg" alt="" class="wp-image-8421" style="width:600px" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.38.47-1024x518.jpg 1024w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.38.47-300x152.jpg 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.38.47-768x388.jpg 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.38.47.jpg 1250w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>「治療グループ」、「退院後の発作」の各データを[<strong>行</strong>]と[<strong>列</strong>]のボックスに矢印&#x27a1;か、ドラッグ＆ドロップで入力します。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img decoding="async" width="1024" height="698" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.40.21-1024x698.png" alt="" class="wp-image-8422" style="width:500px" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.40.21-1024x698.png 1024w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.40.21-300x204.png 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.40.21-768x523.png 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.40.21.png 1274w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>その後、[<strong>統計量</strong>]をクリックしたら[<strong>統計量の指定</strong>]のウィンドウが表示されるので、[<strong>カイ2乗</strong>]にチェックを入れ[<strong>続行</strong>]をクリックします。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img decoding="async" width="774" height="774" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.40.57.png" alt="" class="wp-image-8423" style="width:500px" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.40.57.png 774w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.40.57-300x300.png 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.40.57-150x150.png 150w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.40.57-768x768.png 768w" sizes="(max-width: 774px) 100vw, 774px" /></figure>



<p>次に、[<strong>セル</strong>]をクリックすると[<strong>セル表示の設定</strong>]のウィンドウが表示されます。</p>



<p>そこで、[<strong>観測</strong>]、[<strong>調整済みの標準化</strong>]にチェックを入れ、[<strong>続行</strong>]をクリックします。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img decoding="async" width="980" height="898" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.42.17.png" alt="" class="wp-image-8424" style="width:500px" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.42.17.png 980w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.42.17-300x275.png 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/ScreenShot-2025-07-09-17.42.17-768x704.png 768w" sizes="(max-width: 980px) 100vw, 980px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>最後に[<strong>クロス集計表</strong>]のウィンドウに戻ったところで[<strong>OK</strong>]をクリックすると分析が始まります。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">SPSSで出力したカイ二乗検定結果の読み方</h3>



<p>上記の通りにカイ二乗検定を実施すると、問題なく結果が表示されます。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img decoding="async" width="1024" height="362" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/spss_chisq-1024x362.jpg" alt="" class="wp-image-8425" style="width:600px" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/spss_chisq-1024x362.jpg 1024w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/spss_chisq-300x106.jpg 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/spss_chisq-768x271.jpg 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/spss_chisq.jpg 1290w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>まずは、<strong>上の表の①</strong>「a.<strong>0セル(0.0%)</strong>は期待度数が5未満です」の&#8221;<strong>0セル</strong>&#8220;の値を見ます。</p>



<p><span class="marker">この①の値が<strong>0セル</strong>となっているときは</span>、<strong>表中②</strong>の[<strong>Pearsonのカイ2乗</strong>]の[<strong>漸近有意確率(両側)</strong>]で判断してOKです。</p>



<p>一方、<span class="marker">この①の値が<strong>0セル以外</strong>となっているときは</span>、<strong>表中③</strong>の[<strong>Fisherの直接法</strong>]の結果で判断します。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>この結果では<strong>0セル(0.0%)</strong>なので、<strong>表中②</strong>で判断します。</p>



<p>表中②の[<strong>Pearsonのカイ2乗</strong>]の[<strong>漸近有意確率(両側)</strong>]がカイ二乗検定の結果そのものになります。</p>



<p>もし期待度数が5未満のセルがあれば、③のフィッシャーの正確確率検定の結果を見るのが良いですね。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>②または③が<strong>p&lt;0.05</strong>さらには<strong>p&lt;0.01</strong>であったときは、<span class="marker"><strong>分</strong><strong>割表のどこの頻度が有意に多く、どこの頻度が有意に少ないかを見ます。</strong></span></p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img decoding="async" width="908" height="356" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/spss_chisq2.jpg" alt="" class="wp-image-8426" style="width:500px" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/spss_chisq2.jpg 908w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/spss_chisq2-300x118.jpg 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2021/07/spss_chisq2-768x301.jpg 768w" sizes="(max-width: 908px) 100vw, 908px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>そういった場合は④の[<strong>調整済み残差</strong>]を参照します。</p>



<p>特に、<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/chisq-3groups.html" data-type="post" data-id="4742">3群以上ある場合のカイ二乗検定の場合には、この部分に着目することは重要。</a></p>



<p>この値が<strong>2(正確には1.96)以上</strong>のときは<strong>有意に他の頻度よりも多いと判断</strong>し、<strong>-2(正確には-1.96)以下</strong>のときには<strong>有意に他の頻度よりも少ないと判断</strong>します。</p>



<p>いわゆる、<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/zansa-bunseki.html" data-type="post" data-id="4973">残差分析の結果が表示されているということになります。</a></p>



<p>今回の分析結果では[<strong>Pearsonのカイ2乗</strong>]の[<strong>漸近有意確率(両側</strong>]の値が<strong>有意ではない(p=0.786)</strong>ので[<strong>調整済み残差</strong>]を見るまでもないですが、、、、</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">カイ二乗検定の結果を論文やレポートに記載する方法</h3>



<p>結果を論文やレポート等に記載する時は、</p>



<p>例えば</p>



<p><span class="marker"><strong>「運動習慣の有無と性別の関連についてカイ二乗検定を実施したところ、p=0.057で有意差は得られなかった。また調整済み残差による頻度の差も見られず、関連度を表す連関係数φ＝-0.302で有意ではなかった」</strong><br></span><br>と記載すればいいですね。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率検定との違いは？</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter"><img decoding="async" width="640" height="427" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/11/a1da5ef0ce44877f9b66d512f4762577_s.jpg" alt="フィッシャーの正確確率検定との違いは？" class="wp-image-2487" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/11/a1da5ef0ce44877f9b66d512f4762577_s.jpg 640w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/11/a1da5ef0ce44877f9b66d512f4762577_s-300x200.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /></figure>
</div>


<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>分割表の検定としては、<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/chi-square.html">カイ二乗検定</a>の他に<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/fisher-exact.html">フィッシャーの正確確率</a>もあります。</p>



<p>カイ二乗検定とフィッシャーの正確確率検定の違いは「P値の出力の方法が違う」ということ。</p>



<p>カイ二乗検定では「カイ二乗値」という統計量をいったん経由してから、P値を出力します。</p>



<p>つまりカイ二乗検定は、「近似した方法」と言えます。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>一方のフィッシャーの正確確率検定は「正確にP値（確率）を計算する方法」ということ。</p>



<p>なので、カイ二乗検定とフィッシャーの正確確率検定ではP値が若干異なります。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">SPSSでカイ二乗検定まとめ</h2>



<p>今回はカイ二乗検定を実施しました。</p>



<p>キーワードは、クロス集計表、Pearsonのカイ二乗の有意確率、調整済み残差、連関係数φですので用語の意味をしっかりと理解しましょう。</p>



<p>そして、SPSSによる実際の分析の仕方を繰り返し復習してみてください。</p>



<p>＞＞<a href="https://best-biostatistics.com/spss/ttest.html">SPSSでT検定を実施する方法</a></p>



<p>＞＞<a href="https://best-biostatistics.com/spss/spss-anova.html">SPSSで分散分析（ANOVA）を実施する方法</a></p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://best-biostatistics.com/spss/spss-chisq.html/feed</wfw:commentRss>
			<slash:comments>3</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>フィッシャーの正確確率検定とは？カイ二乗検定との違いをわかりやすく</title>
		<link>https://best-biostatistics.com/contingency/fisher-exact.html</link>
					<comments>https://best-biostatistics.com/contingency/fisher-exact.html#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[beat1115]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 02 Jul 2025 23:00:41 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[分かりやすい分割表]]></category>
		<category><![CDATA[P値]]></category>
		<category><![CDATA[カイ二乗検定]]></category>
		<category><![CDATA[分割表]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://best-biostatistics.com/wp/2018/02/16/fisher-exacgt/</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2018-10-12-13.34.22.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>カテゴリデータの解析では必須の分割表。分割表について分かりやすく解説しています。
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2018-10-12-13.34.22.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<p><a href="https://best-biostatistics.com/contingency/contingency-kiso.html">分割表</a>で出てくる検定は2つです。</p>



<p>それは、<strong><span style="color: #ff0000;">「カイ二乗検定」</span></strong>と<strong><span style="color: #ff0000;">「フィッシャーの正確確率検定」</span></strong>。</p>







<p>フィッシャーの<span style="text-decoration: underline;">正確</span>確率検定は、フィッシャーの<span style="text-decoration: underline;">直接</span>確率検定とも呼ばれますね。</p>



<p>でも、分割表の検定としてはフィッシャー正確確率検定の他にも<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/chi-square.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">カイ二乗検定があります</a>。</p>



<p>ではカイ二乗検定とは何が違うの？という疑問も出てきますよね。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>そのためこの記事では、フィッシャーの正確確率検定の概要、そしてカイ二乗検定との違い、最後に計算式について解説していきます！</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率検定でやっていることは、カイ二乗検定と一緒</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter"><img decoding="async" width="640" height="323" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/7f418be16ff229275d0670150ea529e0_s-e1577088780405.jpg" alt="フィッシャーの正確確率検定でやっていることは、カイ二乗検定と一緒" class="wp-image-2528" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/7f418be16ff229275d0670150ea529e0_s-e1577088780405.jpg 640w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/7f418be16ff229275d0670150ea529e0_s-e1577088780405-300x151.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /></figure>
</div>


<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>フィッシャーの正確確率検定。</p>



<p><a href="https://best-biostatistics.com/stat-test/t-test.html">T検定</a>とか<a href="https://best-biostatistics.com/stat-test/f-test.html">F検定</a>とかと比べると、やたら長い名前です。</p>



<p>その仰々しい名前から、「なんか難しそう・・・」とあなたは思っているかもしれませんね。</p>



<p>でも、まったく難しくないです！！</p>



<p>なぜならフィッシャーの正確確率検定がやっていることは、カイ二乗検定と一緒ですから。</p>



<p>詳しくは<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/chi-square.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">カイ二乗検定のページ</a>で見てほしいんですが、念のため少しだけ復習します。</p>



<p>カイ二乗検定もフィッシャーの正確確率検定も、以下のことをやっています。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<div class="boldBox">
<ul>
<li><span style="font-size: 14pt;"><strong>「結果の分割表」から、「期待度数を算出した分割表」を作成する。</strong></span></li>
<li><span style="font-size: 14pt;"><strong>「結果の分割表」と「期待度数を算出した分割表」、２つの分割表がどれだけ違うかを、数値的に示す。</strong></span></li>
</ul>
</div>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率検定とカイ二乗検定ではどこが違うの？</h3>



<p>具体的にフィッシャーの正確確率検定と、カイ二乗検定の違いが知りたい！</p>



<p>と思いますよね。</p>



<p>当然です。</p>



<p>2つあるなら、どこか違う部分があるはず。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>実はこの2つの検定、ある部分が違います。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<div class="concept-box1">
<p><span style="font-size: 20px;"><strong>「結果の分割表」と「期待度数を算出した分割表」、２つの分割表がどれだけ違うかを、数値的に示す&#8221;の、<span style="color: #ff0000;">数値の算出方法</span>が違う</strong></span></p>
</div>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>ここが違う部分です。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">カイ二乗検定は、T検定と手順が同じイメージ</h3>



<p><a href="https://best-biostatistics.com/contingency/chi-square.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">カイ二乗検定がどのように数値を出しているか</a>というと、次の手順で算出しています。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<div class="border2Box">
<ol>
<li><strong><span style="font-size: 14pt;">χ二乗値を計算する</span></strong></li>
<li><strong><span style="font-size: 14pt;">χ二乗値と、χ二乗値の分布表を見比べてP値を算出する</span></strong></li>
</ol>
</div>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>つまり、T検定なんかと一緒です。</p>



<p>T検定は、T値と呼ばれる検定料を算出して、それをT分布表と見比べてP値を出します。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率検定は、分布表と見比べることをしない</h3>



<p>一方、フィッシャーの正確確率検定はどうしているか。</p>



<p>その名の通り確率を「正確に」計算しています。</p>



<p>そして、ここで言う「確率」がP値のことです。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率検定とカイ二乗検定では多少P値が異なる</h3>



<p>χ二乗検定は、P値を導き出すまでにχ二乗値を経由します。</p>



<p>そのため、<strong><span style="text-decoration: underline;">近似した計算方法</span></strong>と言えます。</p>



<p>一方でフィッシャーの直接確率検定は、「直接」P値を算出します。</p>



<p>つまり、<strong><span class="ylw">両者の方法で算出したP値は、多少違う</span></strong>のです。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>例えば、あるデータでカイ二乗検定を実施すると、下記のようにP=0.03767でした。</p>



<figure class="wp-block-image"><img decoding="async" width="514" height="125" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/chi-pvalue.png" alt="" class="wp-image-5221" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/chi-pvalue.png 514w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/chi-pvalue-300x73.png 300w" sizes="(max-width: 514px) 100vw, 514px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>これと同じデータでフィッシャーの正確確率検定を実施すると、P=0.03683になります。</p>



<figure class="wp-block-image"><img decoding="async" width="407" height="173" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher-pvalue.png" alt="" class="wp-image-5222" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher-pvalue.png 407w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher-pvalue-300x128.png 300w" sizes="(max-width: 407px) 100vw, 407px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率検定とカイ二乗検定でどっちの方法を取ればいいの？</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter"><img decoding="async" width="640" height="345" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/987eca87017b5f2fa265f89558d4724a_s-e1577496841202.jpg" alt="フィッシャーの正確確率検定とカイ二乗検定でどっちの方法を取ればいいの？" class="wp-image-2530" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/987eca87017b5f2fa265f89558d4724a_s-e1577496841202.jpg 640w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/987eca87017b5f2fa265f89558d4724a_s-e1577496841202-300x162.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /></figure>
</div>


<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>２つの検定の違いがわかりました。</p>



<p>そうなると、使い分けが気になるところですね。</p>



<p>それは<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/contingency-kiso.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">分割表基礎でお示しした</a>ように、データ数が5以下のセルが一つでもある分割表では、フィッシャーの直接確率検定を推奨します。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>例えば、以下のような分割表があった場合。</p>



<p>5以下のセルが一つもないため、χ二乗検定を使ってOKです。</p>



<figure class="wp-block-image"><img decoding="async" width="600" height="285" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/-2018-12-27-12.07.56-e1545880295674.png" alt="フィッシャーの正確確率検定とカイ二乗検定でどっちの方法を取ればいいの？2" class="wp-image-633"/></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>一方で、以下のような分割表があった時。</p>



<p>女性の効果なし、のセルが３ですよね。</p>



<p>この場合には、フィッシャーの直接確率検定を使う必要があります。</p>



<figure class="wp-block-image"><img decoding="async" width="686" height="261" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2018-12-27-12.10.37.png" alt="フィッシャーの正確確率検定とカイ二乗検定でどっちの方法を取ればいいの？3" class="wp-image-634" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2018-12-27-12.10.37.png 686w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2018-12-27-12.10.37-300x114.png 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2018-12-27-12.10.37-375x143.png 375w" sizes="(max-width: 686px) 100vw, 686px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>なぜかというと、<span class="marker"><strong>χ二乗検定は近似した方法のため、ある程度データ数が多い場合に、ちゃんとしたP値を出してくれるから</strong></span>です。</p>



<p>また、フィッシャーの直接確率検定は、膨大な確率計算をする必要があるため、計算力が必要になります。</p>



<p>現在のPCは高性能になりましたが、それでもデータ数が多い場合にはフィッシャーの直接確率検定は時間がかかります。</p>



<p>その使い分けの目安が、データ数が5以下のセルが１つでもあるかどうかです。</p>



<p>（正確には、期待度数が5以下のセルが１つでもある場合なのですが、実際の解析で期待度数を算出することはあまりないため、目安として実際の分割表でのデータ数が5以下のセルが１つでもあるかどうか、ということでOKです。）</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>ただ、一つだけ勘違いしていただきたくないのは、<span style="color: #ff0000;"><strong>「フィッシャーの正確確率検定は、データ数が大きい場合でも使える」</strong></span>ということ。</p>



<p><span style="color: #ff0000;"><strong>カイ二乗検定は「データ数が大きい時”だけ”使える検定」ですが、フィッシャーの正確確率検定は「データ数が小さくても大きくてもどちらでも使える」検定</strong></span>です。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率の計算方法を具体的にわかりやすく！</h2>



<p>フィッシャーの正確確率検定とカイ二乗検定の違いがわかりました。</p>



<p>フィッシャーの正確確率では、P値を「正確に」計算しているのでしたよね。</p>



<p>では次に気になるのは、そのP値の計算方法。</p>



<p>ということなので、その計算方法を具体的な例を用いて解説します。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>例えば、以下のような合計18人のデータからなる表があったとします。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><tbody><tr><td></td><td><span style="color: #339966;">肉が好き</span></td><td><span style="color: #339966;">魚が好き</span></td><td>合計</td></tr><tr><td><span style="color: #ff0000;">女性</span></td><td>2</td><td>6</td><td>8</td></tr><tr><td><span style="color: #ff0000;">男性</span></td><td>5</td><td>5</td><td>10</td></tr><tr><td>合計</td><td>7</td><td>11</td><td>18</td></tr></tbody></table></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><span class="aka">この表で、<strong><span style="color: #ff0000;">男性なのか女性なのか</span></strong></span>と<strong><span class="ao" style="color: #339966;">肉が好きなのか魚が好きなのか</span></strong>という２つの指標が、独立なのかどうかを検定したいとしましょう。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率検定の帰無仮説と対立仮説を整理する</h3>



<p>検定の場合には、帰無仮説と対立仮説が必ずありますね。</p>



<p>この表の場合の帰無仮説と対立仮説は、このようになります。（片側検定を想定しています。）</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<ul class="wp-block-list">
<li><span style="font-size: 12pt;"><strong>帰無仮説：「<span class="aka" style="color: #ff0000;">性別</span>と<span class="ao" style="color: #339966;">肉魚の好み</span>は独立である（性別によって好みは変わらない）」</strong></span></li>



<li><span style="font-size: 12pt;"><strong>対立仮説は「<span style="color: #ff0000;">女性</span>の方が<span style="color: #339966;">魚が好き</span>な傾向がある（性別によって好みに差がある）」</strong></span></li>
</ul>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率検定の方針</h3>



<p>まずは検定の方針を解説します。</p>



<p>例えば、以下の通りに「<strong><span style="color: #339966;">肉が好きな</span><span style="color: #ff0000;">女性</span></strong>」のカテゴリの人数を仮にaと置きます。</p>



<p>すると、他の３つのカテゴリの人数もaと使って以下のように表すことができます。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><tbody><tr><td></td><td><span style="color: #339966;">肉が好き</span></td><td><span style="color: #339966;">魚が好き</span></td><td>合計</td></tr><tr><td><span style="color: #ff0000;">女性</span></td><td>a</td><td>8-a</td><td>8</td></tr><tr><td><span style="color: #ff0000;">男性</span></td><td>7-a</td><td>3+a</td><td>10</td></tr><tr><td>合計</td><td>7</td><td>11</td><td>18</td></tr></tbody></table></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>このときに、a=2が実際にどれぐらい珍しいことなのかを、確率を計算することによって評価します。</p>



<p><strong><span style="color: #ff0000;">「a=2が珍しい」のであれば、計算結果の確率は小さくなる</span></strong>はずです。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率検定の計算式</h3>



<p>帰無仮説は「<span class="aka">性別</span>と肉魚<span class="ao">の好み</span>は独立」ですから、<strong>「8人の女性と10人の男性、合わせて18人から、７人の肉好きがランダムに選ばれる」</strong><br>という状況を想定します。</p>



<p>この時、３種類の計算をします。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<ol class="wp-block-list">
<li><strong>「女性が２人選ばれて男性が５人選ばれる」ような確率を計算</strong></li>



<li><strong>「女性が１人選ばれて男性が６人選ばれる」ような確率を計算</strong></li>



<li><strong>「女性が０人選ばれて男性が７人選ばれる」ような確率を計算</strong></li>
</ol>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>数式としては、以下の通りですね。</p>



<p>１の場合の数式（P1）</p>



<figure class="wp-block-image"><img decoding="async" width="150" height="96" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2019-04-03-12.41.18.png" alt="" class="wp-image-1296"/></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>２の場合の数式（P２）</p>



<figure class="wp-block-image"><img decoding="async" width="148" height="96" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2019-04-03-12.41.22.png" alt="" class="wp-image-1297"/></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>３の場合の数式（P３）</p>



<figure class="wp-block-image"><img decoding="async" width="143" height="94" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2018/02/スクリーンショット-2019-04-03-12.41.27.png" alt="" class="wp-image-1298"/></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>この３つの計算式から得られた３つの数字（確率）を全て足し合わせます。</p>



<p>つまり、<span style="color: #ff0000;"><strong>P=P1+P2+P3を求めます</strong></span>。</p>



<p><strong><span style="color: #ff0000;">ここで得られたPが、フィッシャーの正確確率検定のP値</span></strong>になります。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>カイ二乗検定では、カイ二乗値を計算し、得られたカイ二乗値をカイ二乗分布表と見比べました。</p>



<p>そのため、P値を正確に計算するのではなく、近似したP値を得る方法、と言い換えることができます。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>一方でフィッシャーの正確確率検定では、上記の計算の通りP値を「正確に」計算しています。</p>



<p>これが「フィッシャーの正確確率検定」と呼ばれる理由です。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率検定をEZRで実践する</h2>



<p><a href="https://best-biostatistics.com/ezr/chisq-test.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">フィッシャーの正確確率検定をEZRで実践する方法を、別記事で解説しています</a>。</p>



<p>EZRとは無料の統計ソフトであるRを、SPSSやJMPなどのようにマウス操作だけで解析を行うことができるソフトです。</p>



<p>EZRもRと同様に完全に無料であるため、統計解析を実施する誰もが実践できるソフトになっています。</p>



<p>2019年5月の時点で英文論文での引用回数が2400回を超えているとのことで、論文投稿するための解析ソフトとしても申し分ありません。</p>



<p>これを機に、EZRで統計解析を実施してみてはいかがでしょうか？</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>＞＞<a href="https://best-biostatistics.com/ezr/chisq-test.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">EZRでフィッシャーの正確確率検定を実践する</a>。</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">フィッシャーの正確確率検定に関してまとめ</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter"><img decoding="async" width="640" height="334" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/ec17114ba3d7d829dcd97f397b8c1421_s-e1577088691586.jpg" alt="フィッシャーの正確確率検定に関してまとめ" class="wp-image-2527" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/ec17114ba3d7d829dcd97f397b8c1421_s-e1577088691586.jpg 640w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/ec17114ba3d7d829dcd97f397b8c1421_s-e1577088691586-300x157.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /></figure>
</div>


<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<ul class="wp-block-list">
<li><span style="font-size: 16px;">フィッシャーの直接確率検定も、根本的にχ二乗検定とやっていることは同じ。</span></li>



<li><span style="font-size: 16px;">だが、P値を算出するための方法が違う。</span></li>



<li><span style="font-size: 16px;">データ数が5以下のセルが一つでもある場合には、フィッシャーの直接確率検定が推奨される。</span></li>
</ul>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>動画でもフィッシャーの正確確率検定に関してお伝えしていますので、ぜひご覧くださいませ！</p>



<p class="has-text-align-center"><iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/Wzl8Xd0bWbA" frameborder="0" allowfullscreen="allowfullscreen" data-mce-fragment="1"></iframe></p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://best-biostatistics.com/contingency/fisher-exact.html/feed</wfw:commentRss>
			<slash:comments>4</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>JMPでカイ二乗検定とフィッシャーの正確確率検定を実施！クロス集計表の検定</title>
		<link>https://best-biostatistics.com/jmp/jmp-chisq.html</link>
					<comments>https://best-biostatistics.com/jmp/jmp-chisq.html#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[beat1115]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 02 Jun 2022 01:41:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[JMPの使い方]]></category>
		<category><![CDATA[JMP]]></category>
		<category><![CDATA[カイ二乗検定]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://best-biostatistics.com/?p=2035</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/ScreenShot-2019-12-28-10.40.06.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>この記事では「JMPでカイ二乗検定とフィッシャーの正確確率検定を実施！クロス集計表の検定」としてお伝えします。 「カイ二乗分布」と、「フィッシャーの正確確率検定」は分割表（クロス集計表）の検定などで大活躍する検定方法です [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/ScreenShot-2019-12-28-10.40.06.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p><p>この記事では「JMPでカイ二乗検定とフィッシャーの正確確率検定を実施！クロス集計表の検定」としてお伝えします。</p>
<p>「カイ二乗分布」と、「フィッシャーの正確確率検定」は分割表（クロス集計表）の検定などで大活躍する検定方法です。</p>
<p>この記事では、統計解析ソフトJMPを用いてクロス集計表の検定である、カイ二乗検定とフィッシャーの正確確率検定の方法について解説していきます。</p>
<p>&nbsp;</p>
<h2>クロス集計表の検定では「カイ二乗分布」と「フィッシャーの正確確率検定」はどちらを使う?</h2>
<p><img decoding="async" class="aligncenter wp-image-2530 size-full" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/987eca87017b5f2fa265f89558d4724a_s-e1577496841202.jpg" alt="「カイ二乗分布」と「フィッシャーの正確確率検定」はどちらを使う?" width="640" height="345" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/987eca87017b5f2fa265f89558d4724a_s-e1577496841202.jpg 640w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/987eca87017b5f2fa265f89558d4724a_s-e1577496841202-300x162.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /></p>
<p>クロス集計表の検定として、「カイ二乗分布」と「フィッシャーの正確確率検定」はどちらも同じ目的で利用されますが、検定のため計算方法が異なります。</p>
<p>そのため、検定結果も少し異なってきます。</p>
<p><strong><span class="marker">一般的には、p値の算出が単純である「カイ二乗分布」を用いたらいいです。</span></strong></p>
<p>&gt;&gt;&gt;<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/chi-square.html">カイ二乗検定とは？計算式まで簡単に分かりやすく！分割表の検定</a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>「フィッシャーの正確確率検定」は近似を用いません。</p>
<p><strong><span class="marker">標本サイズが小さい場合や、度数が0のセルがある場合などに適しています。</span></strong></p>
<p>詳しくは</p>
<p>&gt;&gt;&gt;<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/fisher-exact.html">フィッシャーの正確確率検定とは？カイ二乗検定と何が違う？分割表の検定</a></p>
<p>&gt;&gt;<a href="https://best-biostatistics.com/toukei-kentei/ref_num.html">相対度数とは？度数分布表からの求め方をわかりやすく！パーセント表示がいい？</a></p>
<p>で解説しています。</p>
<p>&nbsp;</p>
<h2>JMPでカイ二乗検定を実施する！</h2>
<p><img decoding="async" class="aligncenter wp-image-2529 size-full" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/2ae4ec48eb55ae189560e8bb40caa89f_s-e1577089193118.jpg" alt="JMPでカイ二乗検定を行う" width="640" height="340" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/2ae4ec48eb55ae189560e8bb40caa89f_s-e1577089193118.jpg 640w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2019/10/2ae4ec48eb55ae189560e8bb40caa89f_s-e1577089193118-300x159.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /></p>
<p>では、JMPでカイ二乗検定の使い方を見ていきましょう！！</p>
<p>&nbsp;</p>
<h3>カイ二乗検定はクロス集計表に対する独立性の検定</h3>
<p>クロス集計表に対してカイ二乗検定は主に独立性の検定に用います。</p>
<p>独立性の検定は、<strong><span class="marker">二つの変数に関連が言えるのか否かを判断するためのもの</span></strong>です。</p>
<p>この独立性の検定は分割表を用いるときによく用います!</p>
<p>&gt;&gt;&gt;<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/chi-square.html">カイ二乗検定とは？計算式まで簡単に分かりやすく！分割表の検定</a></p>
<p>&nbsp;</p>
<h3>カイ二乗検定するためのJMPへのデータの読み込み</h3>
<p>自分たちのデータを解析する場合は、</p>
<p><strong>[ファイル] &gt; [開く]</strong>から解析したデータを開いてください。</p>
<p>ExcelやCSV形式のデータを開くことができます。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>この記事では、JMPにすでに用意されているサンプルデータを使います。</p>
<p><strong>[ヘルプ] &gt; [サンプルライブラリー]</strong>をクリックします。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4312" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.01.jpg" alt="" width="856" height="488" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.01.jpg 856w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.01-300x171.jpg 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.01-768x438.jpg 768w" sizes="(max-width: 856px) 100vw, 856px" /></p>
<p>すると、次のサンプルデータのディレクトリのウィンドウが出てきます。</p>
<p>今回はこの中の&#8221; Consumer Preference.jmp&#8221;を使います。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4313" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11.jpg" alt="" width="2284" height="1484" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11.jpg 2284w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11-300x195.jpg 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11-1024x665.jpg 1024w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11-768x499.jpg 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11-1536x998.jpg 1536w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11-2048x1331.jpg 2048w" sizes="(max-width: 2284px) 100vw, 2284px" /></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>このデータには、一般的な事柄に対する意見や態度についてがまとめられらものです。</p>
<p>ここでは、 年齢層によって「仕事熱心である」かどうかの分布が異なるかどうかを調べて見ましょう。</p>
<h3>JMPでのカイ二乗検定</h3>
<p>まず、上のメニューバーから<strong>[分析] &gt; [二変量の関係]</strong>をクリックします。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4303" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.26.50.png" alt="" width="860" height="390" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.26.50.png 860w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.26.50-300x136.png 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.26.50-768x348.png 768w" sizes="(max-width: 860px) 100vw, 860px" /></p>
<p>すると次のウィンドウが出現します。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4304" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15.png" alt="" width="2178" height="1502" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15.png 2178w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15-300x207.png 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15-1024x706.png 1024w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15-768x530.png 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15-1536x1059.png 1536w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15-2048x1412.png 2048w" sizes="(max-width: 2178px) 100vw, 2178px" /></p>
<p>[Y,目的変数]に「仕事熱心である」を選択します。</p>
<p>次に、[X, 説明変数]に「年齢層」を選択します。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4306" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/chisq.jpg" alt="" width="2126" height="1096" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/chisq.jpg 2126w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/chisq-300x155.jpg 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/chisq-1024x528.jpg 1024w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/chisq-768x396.jpg 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/chisq-1536x792.jpg 1536w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/chisq-2048x1056.jpg 2048w" sizes="(max-width: 2126px) 100vw, 2126px" /></p>
<p>選択ができたら、[OK]をクリックします。</p>
<p>すると、次のようにモザイク図と分割表を含む結果が表示されます。</p>
<p>「分割表」がいわゆるクロス集計表ですね。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4307" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.29.18.jpg" alt="" width="1494" height="1614" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.29.18.jpg 1494w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.29.18-278x300.jpg 278w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.29.18-948x1024.jpg 948w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.29.18-768x830.jpg 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.29.18-1422x1536.jpg 1422w" sizes="(max-width: 1494px) 100vw, 1494px" /></p>
<p>検定結果だけをみずに、モザイク図やクロス集計表の結果を把握しておくことはとても重要です。</p>
<p>そして、この結果の1番下を見ると、カイ二乗検定の結果が出てきています。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4308" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.29.30.png" alt="" width="992" height="444" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.29.30.png 992w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.29.30-300x134.png 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.29.30-768x344.png 768w" sizes="(max-width: 992px) 100vw, 992px" /></p>
<p>この検定結果を見ると、「尤度比」と「Pearson（ピアソン）」のカイ二乗検定の結果が2つ出力されているのがわかります。</p>
<p>ちょっとだけ違いを説明すると以下の通り。</p>
<ul>
<li><strong>尤度比のカイ二乗検定：観測度数の期待度数に対する<span style="text-decoration: underline; color: #ff0000;">比率</span>に基づいてカイ二乗値を計算</strong></li>
<li><strong>ピアソンのカイ二乗検定：観測度数の期待度数に対する<span style="text-decoration: underline; color: #ff0000;">差</span>に基づいてカイ二乗値を計算</strong></li>
</ul>
<p>こちらのブログで紹介している<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/chi-square.html">カイ二乗検定</a>は、観測度数と期待度数の差に基づく計算なので、いわゆるピアソンのカイ二乗検定です。</p>
<p>一般的にカイ二乗検定といえば、ピアソンのカイ二乗検定を指すことが多いので、JMPで出力される結果に関しても、ピアソンのカイ二乗検定を使うことでOKです。</p>
<p>より厳密に計画を立てるなら、<a href="https://best-biostatistics.com/biostat/piii.html">解析計画書（SAP）</a>にどちらのカイ二乗検定結果を使うか明記するのがベストですね！！</p>
<h2>JMPでフィッシャーの正確確率検定を行う</h2>
<p>次に、JMPでフィッシャーの正確確率検定を行ってみましょう。</p>
<p>JMPでのフィッシャーの正確確率検定は、<span style="text-decoration: underline;"><strong>2×2分割表であれば結果を出力できます</strong></span>。</p>
<p>それ以上の分割表でフィッシャーの正確確率を実施したいとなると、JMP Proが必要になりますのでご注意ください！</p>
<p>というのも、フィッシャーの正確確率検定は近似を用いない方法なので、計算するために統計ソフトにかなりの負担がかかるためです。</p>
<p>&nbsp;</p>
<h3>フィッシャーの正確確率検定とは</h3>
<p>カイ二乗検定と基本的には同じですが、</p>
<p>カイ二乗検定ではカイ二乗分布に近似することを前提に検定を行いますが、</p>
<p>フィッシャーの正確確率検定では組み合わせの計算からp値を計算します。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>p値の算出方法が違うため、カイ二乗検定とフィッシャーの正確確率検定では結果が少し異なります。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>詳しくは、</p>
<p>&gt;&gt;&gt;<a href="https://best-biostatistics.com/contingency/fisher-exact.html">フィッシャーの正確確率検定とは？カイ二乗検定と何が違う？分割表の検定</a></p>
<p>で解説します。</p>
<p>&nbsp;</p>
<h3>JMPへのデータの読み込み</h3>
<p>自分たちのデータを解析する場合は、</p>
<p><strong>[ファイル] &gt; [開く]</strong>から解析したデータを開いてください。</p>
<p>ExcelやCSV形式のデータを開くことができます。</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>この記事では、JMPにすでに用意されているサンプルデータを使います。</p>
<p><strong>[ヘルプ] &gt; [サンプルライブラリー]</strong>をクリックします。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4312" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.01.jpg" alt="" width="856" height="488" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.01.jpg 856w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.01-300x171.jpg 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.01-768x438.jpg 768w" sizes="(max-width: 856px) 100vw, 856px" /></p>
<p>すると、次のサンプルデータのディレクトリのウィンドウが出てきます。</p>
<p>今回はカイ二乗検定と同じ&#8221; Consumer Preference.jmp&#8221;を使います。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4313" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11.jpg" alt="" width="2284" height="1484" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11.jpg 2284w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11-300x195.jpg 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11-1024x665.jpg 1024w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11-768x499.jpg 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11-1536x998.jpg 1536w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.52.11-2048x1331.jpg 2048w" sizes="(max-width: 2284px) 100vw, 2284px" /></p>
<h3>JMPでのフィッシャーの正確確率検定</h3>
<p>まず、上のメニューバーから<strong>[分析] &gt; [二変量の関係] </strong>をクリックします。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4303" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.26.50.png" alt="" width="860" height="390" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.26.50.png 860w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.26.50-300x136.png 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.26.50-768x348.png 768w" sizes="(max-width: 860px) 100vw, 860px" /></p>
<p>すると次のウィンドウが出ます。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4304" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15.png" alt="" width="2178" height="1502" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15.png 2178w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15-300x207.png 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15-1024x706.png 1024w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15-768x530.png 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15-1536x1059.png 1536w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.27.15-2048x1412.png 2048w" sizes="(max-width: 2178px) 100vw, 2178px" /></p>
<p>[Y, 目的変数]に「仕事熱心である」を選択します。</p>
<p>次に、[X, 説明変数]に「性別」を選択します。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4309" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher.jpg" alt="" width="1868" height="960" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher.jpg 1868w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher-300x154.jpg 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher-1024x526.jpg 1024w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher-768x395.jpg 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher-1536x789.jpg 1536w" sizes="(max-width: 1868px) 100vw, 1868px" /></p>
<p>そして、[OK]をクリックします。</p>
<p>すると、カイ二乗検定と同じモザイク図と分割表の結果が出ます。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4310" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.41.30.jpg" alt="" width="1242" height="1462" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.41.30.jpg 1242w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.41.30-255x300.jpg 255w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.41.30-870x1024.jpg 870w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/ScreenShot-2020-09-17-9.41.30-768x904.jpg 768w" sizes="(max-width: 1242px) 100vw, 1242px" /></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>この結果の1番下までスクロールすると、<span style="color: #ff0000;"><span style="color: #333333;">フィッシャーの正確検定の結果が出力されていることがわかります。</span></span></p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-4311" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher2.jpg" alt="" width="2280" height="720" srcset="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher2.jpg 2280w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher2-300x95.jpg 300w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher2-1024x323.jpg 1024w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher2-768x243.jpg 768w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher2-1536x485.jpg 1536w, https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/05/fisher2-2048x647.jpg 2048w" sizes="(max-width: 2280px) 100vw, 2280px" /></p>
<p>2×2分割表の場合には、フィッシャーの正確確率検定の結果がデフォルトで表示されます。</p>
<p>&nbsp;</p>
<h2>JMPでカイ二乗検定を実施する方法！まとめ</h2>
<ul>
<li>Fisherの正確検定は2×2分割表ではJMPで出力できるが、それ以上だとJMP proでしか使えない</li>
<li>分割表のカイ二乗検定もFisherの正確検定も[分析] &gt; [二変量の関係]から行う</li>
<li>カイ二乗検定の結果は期待値と実際の値の間の有意性を表す。</li>
</ul>
<p>&nbsp;</p>
<div class="simple-box7">
<p style="text-align: center;"><a href="https://www.jmp.com/ja_jp/download-jmp-free-trial.html">↓JMPの全機能を無料で30日間試してみる</a></p>
<p><a href="https://www.jmp.com/ja_jp/download-jmp-free-trial.html"><img decoding="async" class="aligncenter wp-image-2931 size-full" src="https://best-biostatistics.com/wp/wp-content/uploads/2020/03/JMP_336x280.gif" alt="" width="336" height="280" /></a></p>
<p>株式会社データシードは、SAS社のJMP事業部と提携しています。</p>
<p>統計解析担当者として10年間色々な統計解析ソフトを試した結果、本当に使いやすいと思ったのがJMPでした。</p>
<p>ぜひあなたも<span lang="EN-US">JMP</span>の全機能を<span lang="EN-US">30</span>日間試せるトライアル版で、データからさらなる情報を導き出せることを実感してください。</p>
<p><div class="jin-flexbox"><div class="jin-shortcode-button jsb-visual- jsb-hover-down"><a href="https://www.jmp.com/ja_jp/download-jmp-free-trial.html" target="_self" style="background-color:#54dcef; border-radius:50px;">今すぐJMPの全機能を30日間無料で体験してみる</a></div></div></p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://best-biostatistics.com/jmp/jmp-chisq.html/feed</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
